Jeuk door hooikoorts

Ja, hooikoorts kan jeuk veroorzaken, vooral aan de neus en ogen en soms ook aan het gehemelte, de keel of de oren. Dat komt doordat pollen een allergische reactie uitlokken waardoor slijmvliezen gaan zwellen en histamine vrijkomt. De jeuk is meestal seizoensgebonden en past vaak bij andere hooikoortsklachten zoals niezen, tranende ogen en een loopneus. 

Waarom kan hooikoorts jeuk geven?

Bij hooikoorts reageert het lichaam op stuifmeel in de lucht. Dat stuifmeel komt vooral in contact met de slijmvliezen van de neus en ogen, maar kan ook klachten geven in mond, keel en soms de oren. Door die allergische reactie raken de slijmvliezen geïrriteerd, gaan ze meer slijm maken en ontstaat jeuk. Histamine speelt daarbij een belangrijke rol. 

De klachten zijn vaak duidelijker in het pollenseizoen. Bij bomen komen de klachten meestal eerder in het jaar op gang dan bij gras, en op zonnige, winderige dagen kan de blootstelling groter zijn. Dat maakt hooikoorts jeuk vaak herkenbaar als een klacht die samenhangt met het seizoen en met buiten zijn.

Hoe ziet jeuk door hooikoorts er meestal uit?

De jeuk zit meestal aan de neus en ogen. Mensen merken vaak ook tranende of rode ogen, veel niezen, een verstopte of loopneus en soms een droge keel of kriebel in de keel. Sommige bronnen noemen ook jeuk aan het gehemelte of de oren. Bij een deel van de mensen is de jeuk ’s avonds of ’s nachts opvallender, bijvoorbeeld doordat de klachten de slaap verstoren. 

Hooikoorts geeft meestal geen huiduitslag. Als de jeuk vooral op de huid zit, of als er bultjes, galbulten of uitgebreide roodheid bijkomen, past dat minder goed bij hooikoorts alleen en kan een andere oorzaak meespelen.

Hoe kun je hooikoorts onderscheiden van andere oorzaken?

De combinatie van jeukende neus, jeukende of tranende ogen en klachten die terugkomen in hetzelfde seizoen past goed bij hooikoorts. Een gewone verkoudheid kan ook neusklachten geven, maar jeuk is daar meestal minder op de voorgrond aanwezig. Hooikoortsklachten ontstaan bovendien vooral wanneer grassen of bomen bloeien.

Bij jeuk in de mond of aan lippen na bepaalde voeding kan sprake zijn van kruisreactie of oraal allergiesyndroom. Dat kan voorkomen bij mensen met hooikoorts, maar het is een ander klachtenpatroon dan alleen neus- en oogjeuk. Ook huisstofmijtallergie of andere luchtwegallergieën kunnen vergelijkbare klachten geven.

Wat kun je zelf doen?

Als je denkt dat pollen de oorzaak zijn, helpt het vaak om contact met pollen zoveel mogelijk te beperken. Dat is vooral zinvol op dagen met veel stuifmeel in de lucht. Ook het vermijden van extra prikkeling van neus en ogen kan helpen, bijvoorbeeld door niet in de ogen te wrijven en na buiten zijn je gezicht te wassen.

Bij hooikoortsklachten worden vaak middelen gebruikt die histamine remmen of die de ontsteking in de neus verminderen. Thuisarts noemt bijvoorbeeld antihistaminica en neussprays als behandelingen die klachten kunnen verminderen. De juiste keuze hangt af van het klachtenpatroon en de ernst. 

Wanneer contact opnemen met een arts?

Neem contact op met een arts als de jeuk en andere hooikoortsklachten lang aanhouden, steeds terugkomen of je slaap, werk of dagelijkse activiteiten duidelijk verstoren. Dat geldt ook als de klachten niet duidelijk seizoensgebonden zijn, als je niet zeker weet of het wel hooikoorts is, of als je klachten onvoldoende onder controle zijn met zelfzorgmaatregelen.

Laat je sneller beoordelen als je naast jeuk ook benauwd wordt, moeite krijgt met ademen of plotseling dikke lippen, ogen of tong krijgt. Dat past niet bij gewone hooikoorts alleen en kan wijzen op een ernstiger allergische reactie.

Verder lezen

Jeuk door hooikoorts staat niet op zichzelf. Het helpt vaak om ook te lezen over andere allergische klachten, zoals allergie in het algemeen, kruisallergie met jeuk in de mond en huisstofmijtallergie. Voor een breder beeld van jeuk bij huid- en allergieklachten kan ook netelroos relevant zijn als de jeuk samengaat met galbulten.