Jeukende ogen en oogleden

Jeuk aan de ogen en oogleden kan passen bij een allergische reactie, contactirritatie, droge ogen of een ontsteking van de ooglidrand of het oog zelf. Of er ook roodheid, tranen, een branderig gevoel, schilfers of dikke oogleden zijn, helpt om de mogelijke oorzaak beter in te schatten. Bij pijn, minder zien of lichtschuwheid is medische beoordeling belangrijker.

Hoe kan jeuk aan ogen en oogleden eruitzien?

Jeukende ogen gaan vaak samen met tranen, roodheid en een branderig of geïrriteerd gevoel. Ook kunnen de oogleden dik of rood worden, of kan de huid rond de ogen droog en schilferig zijn.

Soms is vooral het oogwit rood en tranend. Bij andere mensen zit de klachten vooral rond de oogleden, bijvoorbeeld met een droge huid, eczeemplekken of velletjes aan de ooglidrand.

Mogelijke oorzaken van jeukende ogen en oogleden

Een veelvoorkomende oorzaak is een allergische reactie. Dat kan passen bij hooikoorts of een andere allergie voor iets in de lucht, zoals pollen of huisstofmijt. Ook contactallergie kan klachten geven, bijvoorbeeld door make-up, oogdruppels of lenzenvloeistof. Bij allergie kunnen jeukende, rode en tranende ogen en soms dikke oogleden ontstaan.

Een andere mogelijke oorzaak is irritatie van de huid of het oogoppervlak. Dat kan bijvoorbeeld komen door wrijven, stof, wind, droge lucht of producten die de huid rond de ogen irriteren. De oogleden zijn gevoelig, dus kleine prikkels kunnen daar sneller klachten geven.

Ook een ontsteking van de ooglidrand kan jeuk geven. Daarbij kunnen de randen van de oogleden rood, dik of schilferig zijn en kunnen de oogleden ‘s ochtends wat vastzitten. Daarnaast kunnen droge ogen klachten geven zoals een branderig, schurend of jeukend gevoel.

Bij sommige mensen spelen eczeem of andere huidreacties rond de ogen mee. Dan zie je vaker droge, rode of schilferende huid. Bij een snelle latexallergie kunnen ook jeukende rode ogen en jeuk aan de oogleden voorkomen, vooral na contact met latex of rubber.

In de aangeleverde specialistische bronpassages worden ook insectenreacties genoemd als mogelijke oorzaak van jeuk en zwelling rondom de ogen, vooral bij een bredere allergische reactie. Voor het merendeel van de mensen met jeukende ogen en oogleden zijn allergie, irritatie, droge ogen of blefaritis echter waarschijnlijker verklaringen dan een zeldzamere oorzaak.

Wat zegt de plek van de jeuk?

De locatie helpt soms om de oorzaak beter te begrijpen. Ogen en oogleden reageren snel op stoffen in de lucht, zoals pollen, of op producten die direct met het oog of de huid rond het oog in contact komen, zoals make-up, oogdruppels of lenzenvloeistof.

Als vooral de oogleden klachten geven, denk je eerder aan contactirritatie, contactallergie of eczeem rond de ogen. Zijn vooral beide ogen jeukend en tranend, dan past dat vaker bij een allergische reactie in de lucht of bij droge ogen. Een duidelijke roodheid en schilfering aan de ooglidrand kan juist meer richting een ooglidrandontsteking wijzen.

Wat kun je zelf doen?

Stop bij mogelijke contactallergie tijdelijk met make-up, oogdruppels, lenzenvloeistof of andere producten die de klachten kunnen uitlokken. Probeer ook niet in de ogen te wrijven, omdat dat de irritatie meestal verergert.

Koele compressen kunnen tijdelijk verlichting geven. Als de klachten passen bij allergie, kan contact met de mogelijke trigger beperken helpen, bijvoorbeeld door pollen zoveel mogelijk te vermijden of de ogen na blootstelling voorzichtig schoon te maken. Houd de oogleden rustig en schoon, vooral als de randen geïrriteerd of schilferig zijn.

Bij droge of gevoelige ogen kan het helpen om prikkels zoals rook, stof en droge lucht zoveel mogelijk te vermijden. Draag contactlenzen niet als die de klachten verergeren.

Wanneer is het verstandig om naar de huisarts te gaan?

Neem contact op met de huisarts als de jeuk aanhoudt, steeds terugkomt of duidelijk erger wordt, zeker als je niet weet waardoor het komt. Ook als de klachten alleen aan één oog of één ooglid zitten en niet goed wegtrekken, is beoordeling verstandig.

Laat het sneller beoordelen bij pijn aan het oog, slechter zien, overgevoeligheid voor licht, forse zwelling, pus, een hevig rood oog of wanneer je naast jeuk ook benauwdheid, galbulten of zwelling van lippen of tong krijgt. Dan kan meer aan de hand zijn dan een eenvoudige irritatie of allergie.

Heb je een contactlens, een recent oogletsel of een duidelijke reactie na een nieuw product, dan is het extra belangrijk om niet te lang af te wachten.

Relevante vervolginformatie

Jeukende ogen en oogleden kunnen passen bij een allergische oogreactie, een contactallergie of droge ogen. Als je vooral wilt weten wat het verschil is met andere vormen van oogklachten, is het zinvol om de bredere informatie over jeuk en allergische klachten verder uit te werken op Jeuk.nl.

Deze pagina vormt vooral de ingang voor klachten rond de ogen en oogleden; verdiepende uitleg over specifieke oorzaken is het meest nuttig als daarop een apart artikel beschikbaar is.